ZO ZIT DAT

SAPPELEN EN TOCH NIET KUNNEN RONDKOMEN

Te laag minimumloon: FNV-campagne gaat ‘Voor 14’

Tekst Luuk Obbink Illustratie Rhonald Blommesteijn Beeld De Beeldredaktie/Diederik Van Der Laan/Eelkje Colmjon

Sinds het minimumloon in november 1968 is ingevoerd, is het vanaf 100 gulden per week gestaag gestegen tot ongeveer een tientje per uur bruto in 2021. Dat lijkt een forse stijging, maar schijn bedriegt: het daalde van 65 naar 45 procent van wat werknemers gemiddeld verdienen. Tijd voor een inhaalslag: Voor 14!

Het lijkt een mooi systeem: twee keer per jaar wordt het minimumloon verhoogd, gelijk aan de gemiddelde stijging van de cao-lonen. Uitkeringen zijn hieraan gekoppeld, dus iedereen ziet zijn of haar inkomen gelijkelijk stijgen. ‘Maar dat klopt niet’, zegt FNV-hoofdbestuurder Zakaria Boufangacha, die zich hard maakt voor de FNV-campagne om het minimumloon te verhogen naar 14 euro bruto per uur. ‘In slechte tijden is het minimumloon bevroren of zelfs verlaagd. Daardoor zijn we nu onder de norm van 60 procent van het mediane inkomen terechtgekomen, die de EU adviseert.’

Nederland staat met de hoogte van het minimumloon na Ierland en Luxemburg weliswaar op een derde plek, ‘maar uitgedrukt in percentage van het mediane inkomen bungelen we in Europa ergens onderaan’, zegt Boufangacha. ‘Voor velen wordt het steeds moeilijker om rond te komen.’

OPGROEIEN IN ARMOEDE

En dan gaat het niet om een enkeling. Ongeveer een miljoen werknemers verdienen het minimumloon of zitten daar net boven. In totaal 2,3 miljoen mensen zitten op of onder de grens van 130 procent van het minimumloon, ofwel ongeveer 14 euro bruto per uur. ‘Dat zijn ook de mensen die baan op baan stapelen, heel hard zwoegen, maar toch niet rondkomen’, schetst Boufangacha. Om maar niet te spreken van de ruim vier miljoen mensen met een uitkering die gekoppeld is aan dit minimum, zoals de AOW en de bijstand. ‘Niet voor niets groeit een op de negen kinderen op in armoede.’

RUIMSCHOOTS BETAALBAAR

Bij een verhoging naar 14 euro gaan in totaal dus meer dan 6 miljoen mensen er direct op vooruit, want het loslaten van de koppeling met de uitkeringen is wat de FNV betreft onbespreekbaar. ‘Rechtse partijen willen dit graag, maar dan worden de verschillen alleen maar groter en neemt ook het armoedeprobleem toe.’

Hetzelfde geldt voor de toeslagen: die moeten blijven. ‘Ze zijn er niet voor niets. Als mensen die in ruil voor de verhoging moeten inleveren, schieten ze er niks mee op.’ Een en ander leidt er wel toe dat het plan een fors prijskaartje van 20 tot 21 miljard euro heeft. ‘Dat lijkt veel, maar de helft komt terug in de vorm van extra betaalde belastingen. En vergeet niet dat mensen meer gaan uitgeven, wat de economie ten goede komt. Het is ruimschoots betaalbaar, zeker als je rekent dat grote bedrijven met allerlei constructies samen voor 35 miljard aan belastingen ontwijken.’

WE GAAN DOOR!

Of het haalbaar is? Boufangacha is optimistisch gestemd. ‘We gaan door tot we ons doel hebben bereikt. In veel gemeenten zijn al moties aangenomen waarin het college wordt opgeroepen om in Den Haag aan te dringen op 14 euro. En overal in het land zijn mensen actief, wat heel mooi ook tot verbinding leidt tussen verschillende groepen.’ En hij weet zich gesteund door ontwikkelingen in binnen- en buitenland. Zo heeft de Europese Commissie onlangs gepleit voor een norm van 60 procent van het mediane inkomen in een land, wat in Nederland neerkomt om 14 euro. ‘En onderzoeken tonen aan dat de gevolgen voor de werkgelegenheid gering zijn.’

Boufangacha heeft nog wel een advies: ‘Denk even goed na wat je straks gaat stemmen.’

‘DIT KLOPT GEWOON NIET’

Naam: Angela Tinnemans Werk: Callcentermedewerker Uurloon: 9,70 euro Wens: Normale woonruimte


Angela Tinnemans (44) uit Maastricht woont al twintig jaar op een kamer van vijftien vierkante meter met daarin een keukenblokje. Sanitair deelt ze met vijf medebewoners. En tegenwoordig is het ook de plek waar ze haar werk als callcentermedewerker doet. Ze zou dolgraag een normaal appartement hebben, maar dat zit er met haar inkomen niet in.

‘Ik werk 32 tot 40 uur in de week, soms ook in het weekeinde, dus mijn inkomen varieert. Maar het gaat altijd tot de laatste cent op. Ik red het doordat ik alleen ben, een lage huur heb, geen auto en geen dure hobby’s. Verder heb ik geleerd handig met geld om te gaan. Ik koop veel bij de kringloop en met grote uitgaven wacht ik tot ik mijn vakantiegeld krijg. Maar van nieuwe collega’s weet ik dat ze binnen de kortste keren in de problemen raken. Van dit inkomen kun je gewoon niet normaal leven.’

Als het minimumloon naar 14 euro zou gaan? ‘Om te beginnen zou het waardering betekenen. Ik werk voor een groot bedrijf, dat het zich best kan permitteren. Dit klopt gewoon niet. Verder zou het betekenen dat ik normale woonruimte kan huren. En een keer op vakantie gaan. Dat heb ik ook al vele jaren niet gedaan.’

‘RUZIE MET DE BRIEVENBUS’

Naam: Silvana Feller Werk: Schoonmaker Uurloon: 12,86 euro Wens: Geen stress meer


Silvana Feller (50) kwam veertien jaar geleden met haar gezin vanuit Suriname naar Amsterdam om hier een beter bestaan op te bouwen. Als alleenstaande moeder werkt ze nu als schoonmaker in hotels. ‘Ik ben van de wal in de sloot geraakt en heb alleen maar stress. Tegen het eind van de maand is het geld op en doe ik inkopen met een creditcard. Maar dat kost ook geld. Feitelijk zit ik doorlopend in de schulden en ik heb altijd ruzie met de deurbel en de brievenbus. Wat komt er nu weer binnen? De huur? Het energiebedrijf? En alles wordt duurder, zelfs de contributie van de FNV.'

'Momenteel zit ik thuis vanwege een knieblessure en dat betekent dus ook dat ik extra stookkosten heb. Ik los het op door alles laat te betalen en soms gil ik het even van me af. In 2017 is het nog erger geworden doordat de toeslagen voor werken in het weekend en op feestdagen voor hotels is geschrapt. Dat scheelt me 2.300 euro netto per jaar.’

Als het minimumloon naar 14 euro zou gaan? ‘Daar zou ik blij mee zijn, maar ook wel bang dat het snel weer wordt afgepakt. Bijvoorbeeld met een huurverhoging, de laatste keer 3,5 procent. Maar ik zou er voorlopig wel wat gaten mee kunnen dichten.’

‘GEEN ENKEL PERSPECTIEF’

Naam: Yanick Monk Werk: Vakkenvuller Uurloon: 11,25 euro Wens: Minder schulden


Yanick Monk (25) uit Leiden werkt twaalf uur in de week als bijbaan naast zijn studie scheikunde. De rest van zijn inkomen bestaat uit een studielening, die hij moet terugbetalen. Al heeft hij een vast contract, het aantal uren ligt niet vast. ‘Als ik mijn uren niet haal of niet kan werken, kan ik mijn vaste lasten niet betalen.’

Maar dat is niet zijn grootste probleem. ‘Het is raar dat ik niet van mijn inkomen zou kunnen leven als ik dit werk fulltime zou doen. Daar is het gewoon te weinig voor. Ik ben alleen en heb geen kinderen en met de studielening red ik het wel. En als ik klaar ben met mijn studie ga ik ook wel meer verdienen. Maar mensen die dit werk langer doen, hebben geen enkel perspectief om een toekomst op te bouwen. Bijvoorbeeld een auto kopen of een hypotheek afsluiten. Waarom ik straks wel en zij niet?’

Als het minimumloon naar 14 euro zou gaan? ‘Dat zou vooral waardering betekenen voor deze mensen die keihard werken. Daarom zet ik me ook graag in voor de campagne Voor 14. Voor mijzelf zou het meer vrijheid betekenen, want dan zit ik na mijn studie niet met een enorme studieschuld, die me ook behoorlijk in de weg kan zitten bij het opbouwen van een bestaan.’

Deel deze pagina