COLUMN

MIEKE SCHRIJFT

Mieke van Stigt is socioloog en pedagoog, schrijfster en columniste. Ze verbindt actuele maatschappelijkekwesties met ontwikkelingen in de samenleving als geheel en is bekend van haar boek Alles over pesten (2014) en haar columns en artikelen op Sociale Vraagstukken.

AGRESSIE ALS PROBLEEM

We lezen het vaak in de kranten en sommige lezers maken het zelf mee: agressie tegen hulpverleners, in de zorg, tegen handhavers op straat. We zijn dan collectief verontwaardigd: het is een schande, hoe kunnen die mensen dat doen? En het lijkt steeds erger te worden!

Maar klopt dat ook? In ieder geval is ophef over agressie niets nieuws. Een onderzoek uit 2003 beschrijft precies dezelfde problemen: steeds minder mensen wilden in de zorg werken vanwege de toegenomen agressie. En in 2013 vond minister Plasterk dat ouders hun kinderen eindelijk eens goed moesten opvoeden, dit naar aanleiding van agressie van groepen dronken jonge mannen tegen ambulancepersoneel.

Wij mensen kunnen slecht met agressie omgaan. We proberen te doen alsof het niet bestaat en als dat niet lukt proberen we het zo te formuleren dat het buiten onszelf staat. In de verontwaardiging over agressie zie je dat ook gebeuren: het zijn altijd de anderen, wíj doen zoiets niet.

Toch is het belangrijk om goed te blijven kijken naar waar agressie vandaan komt. Is het groepsgedrag van jonge mannen die zich willen bewijzen in een wereld waarin zij een lage positie hebben? We leven in een maatschappij onder hoge druk: aan de ene kant krijgen we te horen dat we zelf verantwoordelijk zijn voor ons eigen succes of ons eigen falen, we zijn consumenten in plaats van burger en moeten voor onszelf opkomen. Mensen met een migratie-achtergrond kregen zelfs letterlijk van premier Rutte te horen dat zij zich maar moesten invechten. Maar als ze dat werkelijk doen, u raadt het al, dan zijn ze agressief.

Wanhoop en stress in een noodsituatie kunnen zich ook uiten als agressie, niet iedereen is altijd in staat om emoties goed te verwoorden en reguleren. En sommige mensen staan tegenover een machtig systeem dat hen financieel en maatschappelijk klemzet. Vaak moeten ambtenaren een beleid uitvoeren waarin cliënten van het kastje naar de muur worden gestuurd, waarin ze bij voorbaat verdacht zijn of aan onmogelijke eisen moeten voldoen. De ambtenaren moeten de stress vervolgens opvangen, maar het echte probleem ligt natuurlijk in het beleid.

We hoeven agressie niet goed te praten om te kijken naar de werkelijke oorzaken. En soms helpt het als we beseffen dat het ook over onszelf zou kunnen gaan. De wanhoop, de frustratie en de wens om erbij te horen kennen we immers allemaal.

Deel deze pagina